Memtest86+ to darmowy program uruchamiany z USB/CD przed systemem operacyjnym, który wykonuje serię intensywnych testów pamięci RAM i raportuje każdy błąd.
Aby skutecznie przetestować RAM, przygotuj bootowalny nośnik z Memtest86+, uruchom z niego komputer i pozwól narzędziu wykonać co najmniej kilka pełnych cykli testów.
1. Czym jest memtest86+ i po co go używać?
Najważniejsze cechy narzędzia:
- Memtest86+ – bezpłatny, otwartoźródłowy, samodzielny tester pamięci dla komputerów x86/x86‑64;
- Działa poza systemem operacyjnym – startuje z USB, CD lub dyskietki, testując pamięć w czystym środowisku, bez wpływu sterowników czy aplikacji;
- Wykonuje zróżnicowane testy – wzorce zapisu/odczytu i sekwencje adresów wykrywające nawet sporadyczne błędy.
Kiedy warto go użyć? Memtest86+ jest szczególnie przydatny, gdy komputer:
- losowo się zawiesza lub resetuje (zwłaszcza pod obciążeniem),
- zgłasza błędy „Blue Screen of Death” (BSOD),
- ma problemy z instalacją systemu lub gier,
- po zmianach sprzętu (dołożenie RAM, overclocking) zachowuje się niestabilnie.
2. Przygotowanie – bezpieczeństwo i organizacja testu
Bezpieczeństwo sprzętu
Jeśli planujesz wyjmowanie i przepinanie modułów RAM, zastosuj poniższe środki ostrożności:
- rozładuj ładunki elektrostatyczne z rąk, dotykając na chwilę niepomalowanej metalowej części (np. miedzianej rury, metalowej obudowy),
- wyjmij pamięć z płyty głównej, chwytając za krawędzie, nie za styki,
- w razie potrzeby przetrzyj styki materiałem nasączonym izopropanolem lub spirytusem niesalicylowym, który nie zostawia włosków.
Przed testem warto zresetować BIOS/UEFI do ustawień fabrycznych (reset CMOS), aby wykluczyć niestabilne ustawienia taktowania i napięć.
Organizacja testu
Zanim zaczniesz test, zaplanuj przebieg pracy:
- zaplanuj kilka godzin, najlepiej noc – pełna diagnostyka wymaga wielu przebiegów (passów),
- jeśli komputer jest jedynym urządzeniem w domu, wybierz czas, kiedy wyłączenie systemu nie będzie problemem,
- zapisz ważne dane i zamknij wszystkie programy przed restartem.
3. Skąd pobrać memtest86+ i jaki nośnik wybrać?
Memtest86+ udostępnia gotowe obrazy do uruchamiania z następujących nośników:
- USB,
- CD/DVD,
- (starsze wersje) stacji dyskietek.
Dla większości współczesnych komputerów najlepszy jest bootowalny pendrive USB. Starsze płyty główne mogą nie obsługiwać startu z USB – wtedy lepiej użyć płyty CD/DVD.
4. Tworzenie bootowalnego pendrive’a z memtest86+
Krok po kroku (metoda z oficjalnym instalatorem)
Wykonaj poniższe kroki, aby przygotować pendrive:
- Włóż pustą pamięć USB do komputera.
- Pobierz archiwum/instalator Memtest86+ dla USB ze strony projektu i uruchom pobrany plik .exe.
- Wybierz z listy napęd pamięci USB. Jeśli pendrive nie jest pusty, jego zawartość zostanie usunięta.
- Kliknij przycisk „Utwórz”, aby rozpocząć proces przygotowania bootowalnego nośnika.
- Po zakończeniu tworzenia pendrive’a zamknij program; nośnik jest gotowy do użycia.
Alternatywa – nagranie obrazu iso na usb
Możesz też pobrać obraz ISO Memtest86+ i użyć narzędzia do tworzenia bootowalnych pendrive’ów. W narzędziu wybierz:
- urządzenie: pendrive,
- obraz: plik ISO Memtest86+,
- typ startu: bootowalny (standardowy dla BIOS/UEFI).
5. Tworzenie bootowalnej płyty cd/dvd
Jeśli wolisz lub musisz użyć płyty CD/DVD, postępuj tak:
- Pobierz obraz ISO Memtest86+ ze strony projektu.
- W programie do nagrywania wybierz opcję nagraj obraz i wskaż plik ISO.
- Nagraj płytę jako bootowalną (standardowo, jeśli używasz funkcji „nagraj obraz”).
- Pozostaw płytę w napędzie, aby komputer mógł z niej wystartować.
Starsze poradniki opisują to na przykładzie obrazu „memtest86+-1.70.iso”, ale zasada jest taka sama dla nowszych wersji – istotne jest, że nagrywasz obraz jako całość, a nie zwykły plik na płytę.
6. Ustawienie bootowania w bios/uefi
Aby komputer uruchomił się z USB/CD z Memtest86+, wykonaj poniższe kroki:
- Zrestartuj komputer z włożonym pendrive’em lub płytą.
- Wejdź do BIOS/UEFI (zwykle klawisz Del, F2, F10 lub inny – zależny od płyty głównej).
- W sekcji bootowania ustaw priorytet startu zgodnie z nośnikiem:
- USB lub CD/DVD jako pierwsze urządzenie startowe.
- Zapisz zmiany (zapisz i wyjdź) i pozwól komputerowi się zrestartować.
Alternatywnie wiele płyt oferuje menu startowe wywoływane klawiszem (np. F8, F9, F12), gdzie jednorazowo wybierasz urządzenie „USB” lub „CD/DVD” jako źródło startu.
Po poprawnym ustawieniu bootowania komputer powinien samoczynnie uruchomić Memtest86+ z wybranego nośnika.
7. Pierwsze uruchomienie memtest86+ – co zobaczysz?
Po starcie z przygotowanego nośnika zobaczysz ekran diagnostyczny i postęp testów:
- Memtest86+ automatycznie wykryje zainstalowaną pamięć RAM i rozpocznie jej skanowanie;
- na ekranie pojawią się m.in. następujące informacje:
- ilość pamięci,
- typ (np. DDR3/DDR4),
- częstotliwość,
- liczba wykonanych testów/pętli (pass),
- liczba wykrytych błędów (errors).
W wielu wersjach test zaczyna się automatycznie, bez konieczności naciskania czegokolwiek. W innych możesz zostać poproszony o wybór opcji (np. „1 – uruchom test”) – wybierz opcję 1 i naciśnij Enter.
Podstawowe klawisze
W klasycznym Memtest86+ dostępne są m.in. następujące skróty:
- [C] – zmiana ustawień programu (konfiguracja testów);
- [Esc] – natychmiastowe przerwanie testów i restart komputera.
8. Jak długo testować pamięć ram?
To kluczowy punkt – zbyt krótki test może nie ujawnić sporadycznych błędów.
- źródła praktyczne zalecają, aby uruchomić Memtest86+ na noc,
- dobrą praktyką jest wykonanie co najmniej 7–8 pełnych cykli (passów), aby wyniki były wiarygodne.
Orientacyjne czasy i zakres testów:
- szybka wstępna kontrola – 1–2 przebiegi – mogą wychwycić wyraźnie uszkodzoną pamięć, ale nie dają pełnej pewności,
- pełna diagnostyka – 7–8 przebiegów lub kilka godzin ciągłego działania – zalecane przy niestabilności systemu lub po rozbudowie RAM.
Jeśli komputer jest bardzo wolny lub ma dużo pamięci, test może trwać kilka–kilkanaście godzin.
9. Interpretacja wyników – jak czytać błędy?
Najważniejszy wskaźnik to liczba błędów (errors).
- jeśli po wielu przebiegach liczba błędów wynosi 0, pamięć RAM jest z dużym prawdopodobieństwem sprawna (choć żaden test nie daje 100% pewności),
- jeśli pojawi się choć jeden błąd, oznacza to problem z pamięcią (RAM, kontrolerem lub ustawieniami).
W praktyce przyjmuje się, że:
- nawet jeden błąd = pamięć nie przechodzi testu, czyli nie powinna być uznana za w pełni stabilną.
Błędy są zwykle prezentowane w formie linii zawierających następujące dane:
- adres pamięci,
- oczekiwaną wartość,
- faktyczną wartość,
- numer testu, w którym błąd się pojawił.
10. Testowanie wielu kości ram – jak znaleźć winny moduł?
Jeśli w komputerze masz więcej niż jeden moduł RAM i Memtest86+ zgłasza błędy, przeprowadź testy selektywne:
- Przerwij test (np. klawiszem Esc).
- Wyjmij wszystkie kości RAM oprócz jednej i włóż tę jedną w pierwszy slot.
- Uruchom ponownie Memtest86+ i wykonaj test tej kości.
- Jeśli błędów brak – zapisz wynik, wymień kość na następną i powtórz test.
- Kontynuuj, aż znajdziesz moduł, który generuje błędy.
Dzięki temu możesz:
- zidentyfikować konkretną wadliwą kość,
- odróżnić problem z modułem RAM od np. uszkodzonego slotu na płycie głównej (jeśli błędy dotyczą tylko jednego gniazda).
11. Gdy test pokazuje błędy – możliwe przyczyny i działania
Błąd w Memtest86+ nie zawsze oznacza fizycznie uszkodzoną kość – przyczyn może być kilka.
1. Niewłaściwe ustawienia w bios/uefi (taktowanie, napięcia)
Przy pamięciach DDR błędy mogą wynikać ze zbyt wysokiego taktowania lub agresywnych timingów.
Co można zrobić:
- ustaw w BIOS/UEFI niższą częstotliwość pamięci (np. z profilu XMP/OC na standardową),
- upewnij się, że BIOS jest załadowany z fabrycznymi ustawieniami (reset CMOS przed testem),
- po zmianach ponownie uruchom Memtest86+ i sprawdź, czy błędy znikają.
Jeśli po przywróceniu ustawień fabrycznych błędy nadal występują, prawdopodobnie problem jest sprzętowy.
2. Fizycznie uszkodzony moduł ram
Jeżeli dana kość generuje błędy niezależnie od slotu i ustawień:
- traktuj ją jako wadliwą – powinna zostać wymieniona,
- w przypadku nowego zakupu skorzystaj z gwarancji/zwrotu.
3. Problemy ze slotem lub płytą główną
Jeśli błędy pojawiają się tylko w konkretnym gnieździe RAM, a ta sama kość w innym slocie przechodzi test:
- możliwe uszkodzenie slotu lub ścieżek na płycie głównej,
- rozwiązaniem może być:
- używanie tylko sprawnych slotów,
- w skrajnych przypadkach – wymiana płyty głównej.
4. Zanieczyszczone styki
Zanieczyszczone lub utlenione styki mogą utrudniać kontakt. W takim wypadku:
- wyjmij kość, przetrzyj styki materiałem nasączonym izopropanolem lub spirytusem niesalicylowym i sprawdź ponownie.
12. Zaawansowane opcje memtest86+
Choć podstawowy test wystarczy większości użytkowników, Memtest86+ oferuje także zaawansowane funkcje:
- możliwość wyboru konkretnych rodzajów testów,
- konfigurację zakresu adresów pamięci,
- zmianę liczby powtórzeń danego testu.
Dostęp do nich zapewnia m.in. klawisz [C] (konfiguracja). Użytkownicy eksperymentujący z overclockingiem lub diagnozujący specyficzne problemy mogą dobierać testy pod kątem:
- obciążenia kontrolera pamięci,
- prób wykrycia błędów pojawiających się tylko przy specyficznych wzorcach zapisu/odczytu.
13. Memtest86 vs memtest86+ – krótko o różnicach
W praktyce możesz spotkać dwie nazwy narzędzi do testowania pamięci:
- Memtest86+ – otwartoźródłowy projekt społecznościowy, rozwijany dla klasycznych BIOS‑ów i wielu konfiguracji;
- Memtest86 (bez plusa) – rozwijany komercyjnie (np. przez producentów pamięci), często z bardziej rozbudowanym interfejsem UEFI i dodatkowymi funkcjami.
Oba narzędzia służą do diagnostyki pamięci RAM i działają podobnie; w typowym scenariuszu domowym wystarczy którekolwiek z nich.
14. Alternatywne i uzupełniające narzędzia
Jeśli nie możesz lub nie chcesz uruchamiać komputera z zewnętrznego nośnika, w systemie Windows dostępne jest wbudowane narzędzie Diagnostyka pamięci systemu Windows – uruchom je skrótem Win + R, wpisując polecenie mdsched.
Narzędzie systemowe jest prostsze, ale Memtest86+ oferuje bardziej rozbudowany zestaw testów i częściej wykrywa subtelne problemy ze stabilnością.
